Het doen van een melding bij Veilig Thuis: een lastige afweging voor school

Voor het doen van een melding bij Veilig Thuis is de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling opgesteld. Deze Meldcode bestaat de volgende vijf stappen:

1. Het in kaart brengen van signalen met behulp van de daarvoor ontwikkelde signalenkaart.
2. Overleggen met een collega van school of indien nodig met Veilig Thuis zelf.
3. In gesprek gaan met de ouders om de zorgen te bespreken.
4. Een afweging maken over de ernst van de situatie. Eventueel kan ook hier contact worden opgenomen met Veilig Thuis voor overleg.
5. Het nemen van de beslissing om de melding al dan niet te doen. Daarbij is het zo dat school zelfs verplicht is om de melding te doen wanneer er concrete vermoedens van huiselijke geweld of kindermishandeling zijn.

Ondanks deze duidelijke Meldcode is er regelmatig discussie of een school de melding wel had mogen doen. Onlangs hebben de LKO en de rechtbank Rotterdam zich daarover uitgelaten in twee afzonderlijke zaken.

Na een echtscheiding vond een van de ouders dat in de melding de rol van de andere ouder meer belicht had moeten worden. De LKO heeft geconstateerd dat bij de melding niet één van de ouders als veroorzaker is aangewezen. Dat is conform de verplichting van school om een neutrale houding in te nemen naar beide gescheiden ouders.

Eveneens was de klagende ouder van mening dat de school dieper onderzoek had moeten verrichten. De LKO geeft aan dat het niet aan school, maar aan Veilig Thuis is om diepgravend onderzoek te doen naar de veiligheidssituatie van de leerling. School mag dus de melding doen zonder volledig op de hoogte te zijn van alle specifieke omstandigheden.

In de melding zijn twee incidenten genoemd waarbij de leerling aanwezig was en die naar het oordeel van school hun weerslag hebben gehad op het welbevinden van de leerling. De LKO acht dat voldoende voor de melding.

School heeft het voornemen tot het doen van de melding met beide ouders afzonderlijk telefonisch besproken. Op verzoek van een van de ouders is ook een schriftelijke toelichting gegeven. De LKO vindt dat daarmee voldoende zorgvuldig is gehandeld.

Deze overwegingen zijn volledig in lijn met het oordeel van de rechtbank Rotterdam. Daarbij is benadrukt dat de bescherming van de rechten van kinderen – een kwetsbare groep mensen die extra bescherming behoeft – een zeer groot belang dient. Mishandeling wordt als een breed begrip aangeduid. Zo beoogt Veilig Thuis ook bescherming te bieden tegen bijvoorbeeld verwaarlozing, waardoor lichamelijk of psychisch letsel dreigt. Een melding bij Veilig Thuis door school is in beginsel dan ook niet onrechtmatig, ook niet als achteraf geen sprake blijkt te zijn van mishandeling.

School dient zich wel te houden aan de zorgvuldigheid die van een redelijk handelend en redelijk bekwame professional verwacht mag worden. Wanneer de Meldcode doorlopen wordt, is daarvan sprake. Daarbij kan stap 3, het in gesprek gaan met ouders, eventueel overgeslagen worden wanneer ouders het onmogelijk maken om tijdig een gesprek te voeren.

De eindconclusie is dat school in veel gevallen melding bij Veilig Thuis kan doen. Daarvoor is geen diepgravend eigen onderzoek nodig en ook kan school niet achteraf het verwijt van onrechtmatigheid worden gemaakt, zolang zorgvuldig wordt gehandeld door het volgen van de Meldcode.

Deze bijdrage is geschreven door Erik Koster.