Artikel 40 van de Wet op het primair onderwijs (WPO) bepaalt dat ouders hun kind schriftelijk moeten aanmelden bij een school. Dat kan via een inschrijfformulier, per e-mail en zelfs via WhatsApp. Zodra ouders hun kind schriftelijk hebben aangemeld, ontstaat voor de school in het kader van de Wet passend onderwijs de verplichting om te onderzoeken of toelating van de leerling mogelijk is. Ook gaan dan de termijnen uit artikel 40 lid 6 WPO lopen, waarbinnen de school een besluit moet nemen.
Zorgplicht na aanmelding
Soms komt de school na de aanmelding al snel tot conclusie dat er geen plaatsingsruimte beschikbaar is of dat ouders de specifieke grondslag van de school niet onderschrijven. De school mag de leerling dan op een van deze gronden weigeren, zonder dat de zorgplicht om een andere passende school te vinden ontstaat.
Is van een weigering op deze gronden geen sprake, dan moet de school onderzoeken of de leerling een specifieke ondersteuningsbehoefte heeft en of zij de benodigde ondersteuning kan bieden. Kan de school die niet bieden, dan vormt dat een grond om de leerling niet toe te laten. Wel komt dan op de school de zorgplicht te rusten om eerst een andere passende school te vinden. Dit volgt uit artikel 40 lid 4 WPO.
Zorgplicht zonder aanmelding
De meeste scholen volgen bovenstaande procedure, zonder dat hierover onenigheid tussen ouders en school ontstaat. Toch zien wij in de praktijk steeds vaker discussie over de zorgplicht ontstaan in de situatie waarin de school al diverse inhoudelijke gesprekken met ouders heeft gevoerd of handelingen heeft verricht, zonder dat er een schriftelijke aanmelding ligt.
Een dergelijke kwestie is voorgelegd aan de Geschillencommissie. De commissie oordeelde dat er ook zonder schriftelijke aanmelding een zorgplicht op de school kan komen te rusten. Dat kan volgens de commissie het geval zijn wanneer een school, na uitsluitend gesprekken met ouders te hebben gevoerd, al handelingen verricht alsof er een schriftelijke aanmelding is gedaan. Bijvoorbeeld wanneer de school onderzoekt of zij de leerling kan plaatsen, aanvullende onderzoeken laat uitvoeren of een observatie uitvoert.
Daarmee wekt de school de indruk dat het contact met de ouders is opgevat als een formeel verzoek tot aanmelding, in plaats van als een vrijblijvend oriënterend gesprek. Komt de school vervolgens tot de conclusie dat zij de benodigde ondersteuning niet kan bieden, dan kan de zorgplicht, zelfs zonder schriftelijke aanmelding, toch ingaan. Houd hier als school rekening mee.
Transparante aanmeldprocedure
Om discussies rond de zorgplicht achteraf te voorkomen, is het verstandig de aanmeldprocedure transparant in te richten. En laat ouders een schriftelijke aanmelding doen voordat de school zich verdiept in de eventuele ondersteuningsbehoeften van de leerling. Zo is het voor beide partijen duidelijk wanneer de aanmeldprocedure met bijbehorende termijnen start, en wanneer een zorgplicht kan ontstaan als de school de leerling vanwege zijn of haar ondersteuningsbehoeften niet kan toelaten.
Heb je naar aanleiding van dit onderwerp nog specifieke vragen? Neem dan contact op met onze juridische helpdesk. Wij helpen je graag verder.
