Uit hetzelfde Dashboard van OCW blijkt dat de solvabiliteit en de liquiditeit gestaag afnemen en dat er in de toekomst negatieve resultaten worden begroot. In de basis is dat een goede ontwikkeling, omdat onderwijsmiddelen moeten worden ingezet in het primair proces. Tot zover gaat het goed.
Wat doe je als de financiële ruimte de komende jaren kleiner wordt?
Maar wie een spade dieper graaft, ziet dat we er goed aan doen om ons voor te bereiden op andere tijden. De druk op de financiën in het funderend onderwijs neemt vanuit verschillende kanten toe. Denk aan de groeiende ondersteuningsvraag bij leerlingen, stijgende energieprijzen en een tekort aan leraren. In verschillende regio’s – in het bijzonder in het VO - speelt ook demografische krimp een rol. En ten slotte zetten geopolitieke spanningen de Rijksbegroting onder druk: de hogere uitgaven aan Defensie moeten uit de lengte of de breedte komen.
Inkomsten staan vast
De conclusie is duidelijk: het is verstandig om nu al rekening te houden met minder financiële ruimte. Dat vraagt om vooruitkijken, want regeren is vooruitzien. Dit spreekwoord is in het bijzonder van toepassing op het onderwijs, omdat er slechts een beperkt aantal spreekwoordelijke knoppen is waaraan gedraaid kan worden. Zo staan de inkomsten goeddeels vast: een schoolbestuur heeft geen verkoopprijs die kan worden verhoogd en kan ook geen nieuwe belasting introduceren om de begroting in evenwicht te brengen.
De aandacht verschuift daarmee onvermijdelijk naar de uitgavenkant. Kies je voor het teruggaan in faciliteiten, of is het noodzakelijk om te kijken naar het personeel? Bijsturen - met name in het primaire proces – geeft in veel gevallen pas over enkele maanden of soms jaren het gewenste effect vanwege de lange voorbereidingstijd. Een andere inrichting van het onderwijs of een wijziging van het aantal klassen of lessen: het vraagt een grondig proces waarin je te maken hebt met eerder gewekte verwachtingen bij stakeholders.
Doorwerking in de klas
Welke keuze je ook maakt, bezuinigen werkt door tot in de klas. Daarom is het belangrijk om dit waardengedreven te doen: maak een duidelijke koppeling met de missie en visie van de organisatie. Van beleidsrijke begroting tot bestuursformatieplan. Zo blijft het einddoel helder voor ogen: goed geïnspireerd onderwijs mogelijk maken.
Juist daarom is het belangrijk om tijdig vooruit te kijken en keuzes bewust te maken. Dat begint bij een goed inzicht in de financiële positie en de opgave die er ligt. Vervolgens vraagt het om scherpe keuzes in de inrichting van onderwijs en organisatie, en uiteindelijk om een vertaling naar concrete besluiten in de formatie en uitvoering.
Verus helpt jou!
De adviseurs van Verus ondersteunen besturen in dit soort vraagstukken - van eerste analyse tot en met de borging in de praktijk. Steeds met oog voor de context van de school en de waarden die richting geven aan de keuzes. Neem contact op met Martien van Dijk om te ontdekken wat Verus voor je kan betekenen op het gebied van financiële dienstverlening.
Samen besturen
Deze pagina is onderdeel van ons domein Samen besturen. Verus wil randvoorwaarden scheppen voor geïnspireerd goed onderwijs. Dat doen we door betrokken te zijn bij elkaar en samen te verbinden als gemeenschap, met begrip voor de positie van leden die in hun eigen leergemeenschap functioneren. Bestuurlijke vraagstukken lossen we samen op, met hulp van collega-bestuurders of een adviseur.
