Publicatie-
datum:

30 november 2023

Publicatiedatum: 30 november 2023
Onderwijs en samenleving Samen leven
  1. Vanuit vijf ministeries is vorig jaar een interdepartementale werkgroep opgericht die zich bezighoudt met de vraag wat scholen en leraren nodig hebben om de schoolomgeving, het curriculum, de pedagogische en didactische ontwikkeling, de samenwerking met de omgeving en de bedrijfsvoering af te stemmen op de complexe vraagstukken waar we als samenleving linksom of rechtsom te maken hebben. Vanuit scholenbezoeken, onderzoek en belichten van overlappende beleidsstukken en subsidieregelingen zijn zij met het veld en met deskundigen bezig om een strategie hiervoor te bepalen. Afgelopen maandag 27 november organiseerden zij in het Groote Museum in Artis een bijeenkomst met honderd deelnemers: bestuurders, docenten, duurzaamheidscoördinatoren, beleidsmedewerkers en leerlingen. Deze laatste categorie was vertegenwoordigd vanuit het LAKS en de jonge klimaatbeweging.
  2. Voorafgaand aan deze bijeenkomst zijn er vier webinars geweest over duurzaamheid en het curriculum, de pedagogiek en didactiek, gebouw en bedrijfsvoering en over burgerschap en de SDG’s. Deze serie webinars richtinggeven aan duurzaamheid in het onderwijs is na te kijken op de website van coöperatie Leren voor Morgen.
  3. In het boek Onderwijzen tijdens transities - een werkboek vol hoopvolle en regeneratieve verhalen – beschrijft Bas van den Berg tien onderwijspraktijken in tien Nederlandse steden. Bas promoveerde recent aan de Wageningen Universiteit op regeneratief onderwijs. Deze nieuwe aanduiding voor duurzaamheid is betekenisvol. Duurzaam betekent vaak dat we hetzelfde blijven doen, maar een beetje minder vervuilend of milieubelastend. Het gaat over ons. Regeneratief gaat over het ecosysteem, de levende wereld waar we deel van uitmaken. Herstelgericht leven en leren is een veel hoopvoller verhaal waarin de nadruk niet ligt op wat je niet meer mag, maar op wat er kan. Een verhaal over een beter leven voor onszelf en het geheel van verweven leven.
  4. Op steeds meer bijeenkomsten komt het belang van levensbeschouwelijke reflectie en tradities naar voren. Het wordt steeds duidelijker dat de vragen niet vragen om management, het draaien aan knopjes, betere dashboards of technische oplossingen. De vragen zijn existentieel en ethisch. Welk verhaal van menselijk leven op aarde ligt ten grondslag aan de inrichting van onze samenlevingen, van het omgaan met landbouw, natuurbeheer, grondstoffendelving, gebruik van fossiele brandstoffen? Opvallend is dat de stemmen van economen hierin pleiten voor een ander waardebegrip. Ik denk aan de boeken en podcasts van Paul Schenderling, de boeken, films en vele LinkedIn posts van Kees Klomp, zijn prachtige kinderverhaal De Regenmaker. Kees gaat begin volgend jaar naar Windesheim, en zal daar zijn verhaal over een betekeniseconomie vast verder gaan uitwerken. Vorige week publiceerde hij zijn film Mag ik jou iets vragen? De vraag die hij centraal stelt is: wat als we de crises als klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, toenemende sociale ongelijkheid en vluchtelingenstromen niet meer als problemen buiten onszelf zien, maar als een vraag van de wereld aan ons? Een appèl van de wereld op jou, op mij?

Het belang van duurzaamheid

Wezenlijke vragen over ons menszijn, hoe wij aarde bewonen en elkaar behoeden. Dat zijn grote vragen die raken aan de tradities waarin onze scholen zijn geworteld. Voor schoolleiders en bestuurders is duidelijk dat iedereen ziet dat het belangrijk is om hier aandacht aan te besteden. In bedrijfsvoering en huisvesting zien we grote stappen gezet worden. In lessen en activiteiten gebeurt op een versnipperde manier ook best veel. Maar hoe raakt het aan je visie en de plannen die worden opgesteld voor de komende jaren? Zie je een ontwikkeling voor je die je je leerlingen en de samenleving gunt? Kun je daar al een begin mee maken? Er zijn veel mogelijkheden. En we kunnen en moeten leren van en met elkaar.

Op de mooie bijeenkomst in Artis vertelde Pieter Lossie van de Jonge klimaatbeweging het verhaal van de vrouw die over het strand liep en daar heel veel zeesterren zag. Een voor een begin ze die terug te gooien in zee. Een man die haar bezig zag riep haar toe: Joh, dat heeft toch geen enkele zin. Je kunt ze nooit allemaal redden! De vrouw keek hem aan en zei: geen zin voor wie? Voor elke zeester die ik teruggooi heeft het zin. Met zijn verhaal riep hij ons op: doe iets. En dat hoor ik steeds vaker. Ook zonder totaalplan, zonder zeker weten wat goed is kunnen we beginnen met onze leerlingen goede dingen te doen.

Samen leven

Deze pagina is onderdeel van ons domein Samen leven. Verus wil bijdragen aan een vrije, inclusieve en pluriforme samenleving. Nu en in de toekomst. Dit doen we door invulling te geven aan de vrijheid van onderwijs met geïnspireerd goed onderwijs en met oog voor maatschappelijke problemen en kansen.

Verus

Gerelateerde berichten