“Als ik naar het grote plaatje kijk, maak ik me zorgen,” zegt Noppers. “Jaarlijks gaan er honderden miljoenen om in de leermiddelenmarkt. Hoeveel daarvan komt écht in de klas terecht? Te veel geld verdwijnt richting commerciële partijen en aandeelhouders. Dat is niet goed.”
Die zorg is breder dan financiën. Transparantie mist. “Welke uitgevers zijn er allemaal? Komen de kleinere spelers wel in beeld? In aanbestedingstrajecten word je snel onderdeel van de grote massa. Dan verdwijnen zicht, keuzevrijheid en flexibiliteit naar de achtergrond”, legt de directeur-bestuurder uit. Noppers is zeker niet de enige die dit aankaart. Onder meer Arjen Lubach besteedde in De Avondshow aandacht aan het monopolie van twee grote distributeurs van schoolboeken en -spullen.
Ruimte voor identiteit en onderwijsvisie
Wat Noppers aanspreekt in Neon, is de kans om de lesinhoud weer dichter bij de visie van de school en de leefwereld van leerlingen te brengen. Zorgen om kritiek over de invulling hiervan, heeft hij niet. Want: “Onderwijs is nooit neutraal: ook openbaar onderwijs niet. Maar het moet wel eerlijk, open en binnen de grenzen van de rechtsstaat. En dat doen wij als school zeker.”
Hij geeft een concreet voorbeeld: “Leerlingen uit Nunspeet leren over de Tweede Wereldoorlog vaak via verhalen uit Amsterdam. Maar dichterbij ligt Het Verscholen Dorp bij Vierhouten. De plek waar in de oorlog zo’n tachtig vluchtelingen verborgen zaten. Dat raakt leerlingen persoonlijker. Zo maak je onderwijs betekenisvoller én verbind je identiteit, context en curriculum.”
Docenten aan het roer
Op het Nuborgh College ligt de basis voor deze beweging al jaren: niet de methode, maar het leerdoel bepaalt de inhoud les. “Dat vraagt curriculumbewustzijn van docenten,” zegt Noppers. Dat betekent overigens niet dat elke docent zelf boeken moet schrijven. “Lesmateriaal ontwikkelen is een vak. Je moet de juiste mensen faciliteren. Maar ik zie genoeg docenten met passie en expertise die hierin kwaliteit kunnen leveren.”
Samenwerking daarin is volgens hem essentieel: “Individuele vrijheid is waardevol, maar zonder professionele dialoog geen duurzame kwaliteit. In vakgroepen of in teams bespreek je keuzes en toets je elkaar. Zo werk je in vakmanschap aan onderwijskwaliteit.”
Vrijheid, maatwerk en realisme
Een overstap naar het zelf maken van leermiddelen vraagt daarom dus mogelijk maatwerk per vakgroep. Daarin staat dialoog met alle onderwijsprofessionals binnen de school op één. “Je kunt niet top-down zeggen: morgen gaan we onze eigen schoolboeken maken. Sommige vakgroepen werken al met eigen materiaal, andere docenten kiezen liever een boek als basis. Die diversiteit is geen probleem, maar een kracht.”
Ook financieel blijft Noppers nuchter. “Als 50 procent van de vakgroepen met Neon werkt, levert dat al winst op. Maar een deel van die besparing investeer je terug in ontwikkeltijd van de vakgroepen. Zo gaat het bespaarde geld weer rechtstreeks naar de kwaliteit van het onderwijs.”
Voorzichtig vooruitkijken
Het Nuborgh College kijkt wel voorzichtig vooruit naar de stap om ook aan te haken bij het ontwikkelen van eigen leermiddelen. “Ik ben al ongeveer driekwart jaar in gesprek met Neon. We hebben het initiatief gedeeld met het directieteam en met ons onderwijspersoneel. Nu Neon gelanceerd is, gaan we het gesprek voeren in vaksecties. Niet om druk uit te oefenen, maar om samen te verkennen: wat past bij ons? Wat vraagt het?”
Voor Noppers is de richting duidelijk. “Ik vind dat je als school altijd vanuit volle overtuiging moet weten waarom je doet wat je doet. We bereiden jongeren voor op de brede maatschappij. Dan moet je niet bang zijn om keuzes te maken over inhoud, identiteit en kwaliteit.”
Samen besturen
Deze pagina is onderdeel van ons domein Samen besturen. Verus wil randvoorwaarden scheppen voor geïnspireerd goed onderwijs. Dat doen we door betrokken te zijn bij elkaar en samen te verbinden als gemeenschap, met begrip voor de positie van leden die in hun eigen leergemeenschap functioneren. Bestuurlijke vraagstukken lossen we samen op, met hulp van collega-bestuurders of een adviseur.
