Waarom deze Staat van het Onderwijs scholen om kleur op de wangen vraagt

Marijke Floris, lid College van Bestuur van Verus: “Ik ben blij met de genuanceerde blik die de Inspectie in de Staat van het Onderwijs naar voren brengt. Zonder dat daarbij wordt ontkend dat er werk aan de winkel is, maar met erkenning dat het onderwijs meer is dan alleen cognitieve prestaties. Onze scholen zijn een bouwplaats voor de samenleving.”

Er wordt volgens de Inspectie hard gewerkt aan taaie problemen in het onderwijs: denk aan de dalende resultaten voor rekenen en taal en de vele herstelopdrachten burgerschapsvorming. Daar is terecht waardering voor. Daarnaast is het goed dat inspecteur-generaal Alida Oppers in het voorwoord van de Staat aandacht vraagt voor ‘de druk om te presteren en voortdurend maatwerk te leveren’, iets wat Verus al langer signaleert onder de noemer prestatiefascinatie. En deze druk op het onderwijs sijpelt in alle lagen door. Zo wordt in de Staat aandacht gevraagd voor de cruciale rol van schoolleiders bij onderwijskwaliteit. Zij komen vanwege een breed takenpakket en hoge werkdruk niet altijd toe aan onderwijskundig leiderschap. Terwijl ze, samen met hun teams, van cruciaal belang zijn voor goed onderwijs binnen de gemeenschap die de school is.

De uitdagingen in het onderwijs vragen volgens Verus ruimte voor onderwijsprofessionals om vanuit het gezamenlijk verhaal en inspiratie het onderwijs te blijven verbeteren. Dit sluit volgens ons ook aan bij de intrinsieke motivatie van onderwijsprofessionals. Dit betekent overigens geen vrijblijvendheid ten aanzien van resultaten. Maar scholen die geïnspireerd goed onderwijs verzorgen doen dat met kleur op de wangen: zij hebben een duidelijk verhaal waarover zij zich goed kunnen verantwoorden én dat tegelijkertijd zichtbaar is onder leraren en leerlingen.

Omdat onderwijs over veel meer gaat dan de zucht naar hogere resultaten vraagt Verus aandacht voor de waardigheid van iedere leerling en student. Die waardigheid gaat vooraf aan welk onderwijsresultaat dan ook. Daarbij pleiten we voor een breder kijken naar onderwijs: weg van de smalle blik op cognitieve prestaties, maar aandacht voor de brede ontwikkeling van kinderen en jongeren. Onderwijs dat hen laat floreren op een manier die bij hen past.

Bij onze leden zien we mooie voorbeelden van hoe zij bezig zijn met burgerschap, mentaal welzijn en onderwijskwaliteit. We zien dat zij daarin expliciet kiezen om dit verhaal vanuit hun eigen pedagogische en levensbeschouwelijke visie te vertellen en daarin ook samenwerking zoeken. Zo werkt het Aloysius in Hilversum met een systeemgerichte aanpak waarbij ouders structureel worden betrokken in de verbetering van het mentaal welzijn van hun tiener(s).

Tekst gaat verder onder de carrousel.

Verus pleitte eerder in dit artikel al voor kleur op de wangen. Juist ook bij het vormgeven van burgerschapsvorming, een onderdeel waarvan in de Staat blijkt dat er nog veel herstelopdrachten worden gegeven. Verus is van mening dat burgerschap van nature levensbeschouwelijk is. Het is onlosmakelijk verbonden met je schoolidentiteit en je kunt het vanuit je eigen waarden vormgeven. Een mooi voorbeeld hiervan is Het Baken in Veenendaal, een school die expliciet vanuit hun christelijke roots werkt met acht basiswaarden voor burgerschapsvorming. Wil je hier ook over sparren? Neem dan contact op met onze adviseurs!

Tekst gaat verder onder de carrousel.

Daarnaast zien we in de praktijk dat onderwijskwaliteit geen individuele opdracht van bijvoorbeeld de bestuurder of schoolleider is, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen een schoolgemeenschap. Onze adviseurs werken met scholen rondom deze vraagstukken. Dit doen zij op basis van vertrouwen, professionele ruimte en werken aan goed onderwijs vanuit je eigen waarden. Het verhaal van Stichting LVO in Limburg laat zien hoe zij met narratieve ontwikkelgesprekken deze kwaliteitsontwikkeling binnen de gehele schoolgemeenschap vormgeven.