Die overtuiging nam ze mee vanuit haar eerdere werk in het vmbo, waar ze beeldende vakken gaf. Daar zag ze hoe snel jongeren hun vertrouwen in leren verliezen. “Vaak begon dat al op de basisschool. Ze pasten zich voortdurend aan een systeem aan dat meet en vergelijkt. Veel leerlingen herkenden zich nergens meer in.” Toen ze directeur in het primair onderwijs kon worden, wist ze wat haar te doen stond. “Ik wilde aan de deur rammelen. Dat heeft het onderwijs ook nodig.”
Stevige basis
Brede vorming is voor haar geen alternatief voor goed taal- en rekenonderwijs. “De basis moet stevig staan,” benadrukt ze. “Rijk taalonderwijs en sterke rekenvaardigheden zijn essentieel. Maar als dat op orde is, ontstaat er ruimte om verder te kijken dan het meetbare.”
En dat is precies waar het schuurt. “We vertrouwen cijfers alsof ze de waarheid vertellen. Maar die schijnzekerheid maakt ons blind voor wat er werkelijk speelt bij een kind.” Ze ziet het terug in de groeiende vraag naar hoogbegaafdheidsonderwijs. “Die kinderen houden ons een spiegel voor. Ze passen niet in het keurslijf en dwingen ons na te denken over hoe we onderwijs inrichten.” Voor haar raakt dat aan de kern van het christelijk onderwijs. “Jezus zocht juist mensen aan de rand op. Dan kun je als christelijke school toch niet anders dan ruimte maken voor ieder kind?”
Systeemdruk
Die ruimte botst dagelijks met systeemdruk. Toch houdt Monique vast aan haar roeping. “De samenleving heeft mensen nodig die in dialoog kunnen, die verschillen niet uit de weg gaan. Dat leer je niet van een Cito-score, maar door samen school te zijn.”
Dat werd zichtbaar op een moment dat haar team zich boog over de eindtoetsuitslagen. “Leerkrachten vroegen: ‘Heb je al gekeken?’ En ik zei: nee. Dat veroorzaakte nogal wat. Begrijp me goed: we maken de toets. Maar hij is niet leidend. Hij is onderdeel van een groter geheel.”
Aandacht voor elkaar
In de praktijk betekent dit aandacht voor cultuur, zorgvuldige oudergesprekken en nauwe samenwerking in het team. “We hebben de afgelopen twee jaar geen leerlingen hoeven verwijzen naar het speciaal onderwijs. Sterker nog, we hebben juist kinderen mogen verwelkomen die vanuit het SO of SBO terugkeerden. Door rust, regelmaat en samenwerking. Veel problemen kun je voor zijn, zonder meteen een diagnose.”
Die keuze had gevolgen. De gemiddelde eindresultaten daalden. “Toen het bestuur voor de derde keer belde, voelde ik de druk. Maar wat we hier bouwen, doet ertoe.” Ze vertelt over een meisje dat opbloeide tijdens een dansles en de dag erna voor het eerst haar vinger opstak bij rekenen. “Haar talent werd gezien. Daardoor durfde ze hulp te vragen bij iets wat ze moeilijk vond. Dát is wat er gebeurt als je kinderen breder ziet.”
Ruimte om keuzes te maken
Soms stelt ze de vraag hardop: wat als we zouden stoppen met meten? “Het klinkt radicaal. Maar stel je voor dat we écht zouden kijken naar wat kinderen en leerkrachten nodig hebben, zonder de bril van cijfers. Dan ontstaat er ruimte om keuzes te maken die ertoe doen.”
Die ruimte vraagt lef. “Ik zou willen dat christelijke scholen het gesprek met de Inspectie aandurven. Dat we zeggen: wij doen het anders. Niet omdat het makkelijker is, maar omdat we geloven in onderwijs dat kinderen helpt hun plek te vinden in de wereld. Dat kost wat, maar het levert iets onbetaalbaars op.”
Voor Monique betekent dat ook een ander mensbeeld. “Het gaat niet om de beste versie van jezelf worden in een wereld die om jou draait. We leren kinderen hun talenten inzetten voor een samenleving die gebouwd is op verbondenheid. Als we dat echt willen, kunnen we niet blijven verlangen dat ieder kind door dezelfde hoepel springt.”
Samen besturen
Deze pagina is onderdeel van ons domein Samen besturen. Verus wil randvoorwaarden scheppen voor geïnspireerd goed onderwijs. Dat doen we door betrokken te zijn bij elkaar en samen te verbinden als gemeenschap, met begrip voor de positie van leden die in hun eigen leergemeenschap functioneren. Bestuurlijke vraagstukken lossen we samen op, met hulp van collega-bestuurders of een adviseur.
