Vrije Universiteit wint onderwijsprijs met verbindende studentencommunity

Wat nu 3D-NEWConnective heet, ontstond uit een bijzondere mix van krachten: het dialooghuis 3D, de studentencommunity Life is better in 3D, en NEWConnective, het levensbeschouwelijke programma van de universiteit. Een samenwerking die uitgroeide tot een warme, bruisende community waar studenten zichzelf mogen zijn én elkaar mogen ontmoeten.

Tijdens coronatijd liepen veel studenten tegen de muren van hun kamer op. Miranda van Holland, programmaleider van 3D-NEWConnective aan de VU, zag het gebeuren. “We organiseerden al gesprekken over inclusie en diversiteit, maar corona legde iets anders bloot: de enorme behoefte aan verbinding,” vertelt ze. In een online sessie op kerstavond 2020 vroeg ze een groepje studenten hoe het met hen ging. Isolatie, eenzaamheid, gebrek aan vrijheid, ruimte en toekomstperspectief leidde tot opmerkingen als: ‘Het voelt alsof we doodgaan’.

Een grote wake-up call voor Van Holland en haar collega’s. Het team kreeg toestemming om een groepje van vijf studenten live te ontvangen op de campus, in het toen nog kleine dialooghuis. “Vijf studenten kwamen langs, dronken koffie, en speelden schaak: helemaal in de sfeer van de toen populaire Netflix-serie The Queen’s Gambit. Dat was het begin van 3D-NEWConnective. Sindsdien zijn we blijven groeien.”

Het geheim van 3D-NEWConnective? De combinatie van ontspanning, ontmoeting én diepgang. Het is een plek waar studenten kunnen binnenlopen zonder verplichtingen, maar wél met ruimte voor betekenisvolle gesprekken. “Het begon met spelletjesavonden en een paar studenten die Dungeons & Dragons wilden spelen,” zegt Casper Sannes, student politicologie en één van de drijvende krachten achter de community Life is better in 3D. “Nu zijn we met zo’n 25 Dungeons & Dragons-spelers, organiseren we filmavonden, schaaktoernooitjes of hangen we gewoon rond. Niks moet. De sfeer is open en uitnodigend.” En die laagdrempeligheid maakt het verschil. Van Holland vult aan: “Soms begint contact al met een simpele vraag als ‘Mag ik de blauwe verf van je lenen?’. Ook voor introverte studenten opent dat de deur naar verbinding.”

De VU wil ook met het initiatief een stukje verbinding creëren in de diverse mini-samenleving die zich binnen de muren van de campus bevindt. NEWConnective , ooit ontstaan als opvolger van het studentenpastoraat, richt zich dus bewust op een brede studentenpopulatie. “We hebben studenten van islamitische, christelijke of humanistische achtergrond, en studenten die gewoon zoeken naar betekenis,” zegt hoogleraar Gerdien Bertram-Troost, mede-oprichter van NEWConnective. “We zijn er voor studenten in alle levensfasen en -vragen. Door op creatieve manieren verbinding te zoeken, via hobby’s, gesprekken over actuele gebeurtenissen of via meditatie, ontstaat er gemeenschap en ruimte om op zingevingsvragen in te gaan.”

Tekst gaat verder onder de foto's.

In plaats van te wachten tot studenten bij hen aankloppen, trekt het team van 3D-NEWConnective actief naar hen toe. “We zijn niet de pastor achter een bureau die alleen maar wacht totdat studenten aankloppen. We zorgden voor een veilige plek middenin de universiteit. Een huiselijke sfeer, lekkere banken en wat zitzakken”, aldus Bertram-Troost. Het team ontwikkelde onder meer ‘Friendshipping’: een speelse gespreksvorm waarbij studenten via vragenkaartjes elkaar laagdrempelig leren kennen. Zelfs bij de presentatie aan de jury van de Nederlandse Onderwijspremie begonnen we hiermee. “Dat was best spannend,” lacht Bertram-Troost. “Maar het werkte. Je zag meteen verbinding ontstaan.”

Waarom past een initiatief als 3D-NEWConnective onder de Nederlandse Onderwijspremie? Voor Van Holland, Bertram-Troost en Sannes is het zonneklaar. “Onderwijs is meer dan kennisoverdracht,” zegt Bertram-Troost. “We willen aan de VU dat je niet alleen ‘iets mag worden’, maar ook iemand mag zijn. Die brede vorming zie je hier in de praktijk in onze huiskamer terug. Docenten komen naar ons toe: ‘Help mij deze verbinding ook in mijn vak in te brengen.’ Zingeving, aandacht en contact: dat is niet alleen voor studenten van sociale- en geesteswetenschappen. Alle studenten willen gezien worden als mens.”

Volgens Van Holland rust 3D-NEWConnective op vier pijlers: een fysieke plek, een toegewijd team, een sociaal programma voor studenten, en een universitaire instelling die dit alles mogelijk maakt. “Die combinatie maakt het verschil. In sommige landen zijn er honderden sociale initiatieven, maar niet op één centrale plek. Wij hebben een huiskamer op de campus – een soort mini-Ruigoord - waar het mág gebeuren. Met tweedehands banken, soms wat pianospel, en gesprekken van hart tot hart.”

Tekst gaat verder onder de foto's

In een tijd van maatschappelijke spanningen en gepolariseerde debatten blijft 3D-NC vasthouden aan de kracht van het gesprek. “Ook als het schuurt,” zegt Van Holland. “Juist dan. We leren studenten om zich te verplaatsen in de ander, ook als dat moeilijk is. Dat vraagt veel, ook van ons team. Maar dat is wat we belangrijk vinden: compassie, betrouwbaarheid en zorg voor de ander.”

Dat 3D-NEWConnective geen ‘massaal’ programma is, is juist de kracht. Miranda: “We bereiken nu ruim 7000 studenten per jaar met meer dan 650 activiteiten, maar de impact zit op individueel niveau. De student die zijn sociale angst overwint. De introverte schilder die opeens mee gaat praten. De neurodivergente pianist die speelt terwijl ik er stil van word. Dat is de magie van onderwijs.”

Of zoals Sannes het zegt: “Mijn ouders vragen soms: wat doe jij daar nou eigenlijk? Dan zeg ik: ik help om een fijne sfeer te maken, waar iedereen welkom is. En waar je kunt maken wat je nodig hebt.”

Het team ziet de prijs als een erkenning én als aanmoediging. “We willen dit ook delen met andere instellingen,” geeft Bertram-Troost aan. “Anderen hoeven ons model niet letterlijk over te nemen, maar we willen hen wel inspireren. Wat wij doen kan ook werken in het po of vo, als je maar gelooft in de kracht van ontmoeting en dialoog. Daarin denken we ook graag mee.”