Vorm geven aan burgerschap

De directeur in bovengenoemd voorbeeld zet bij burgerschapsonderwijs in op de vorming van de mens achter de leerling. Deze invalshoek speelt een hoofdrol in deze leergang voor burgerschapscoördinatoren en schoolleiders. We vertrekken daarom bij de pedagogische en levensbeschouwelijke benadering van burgerschapsvorming. Daarbij zal veel aandacht zijn voor de manier waarop je tot een visie, integrale, planmatige aanpak komt die het mogelijk maakt om met je team tot herkenbaar en doelgericht burgerschapsonderwijs te komen dat voldoet aan de eisen die de wetgever daarover heeft opgesteld.

Daarbij is aandacht voor ieders specifieke situatie en context en ruimte voor verschillende levensbeschouwelijke invalshoeken (openbaar, katholiek, protestants-christelijk, islamitisch enz.). Het uitgangspunt is dat burgerschapsonderwijs ‘van nature’ levensbeschouwelijk is. Als het aansluit op de pedagogische visie van de school op goed (samen)leven, raakt het ook altijd aan aandacht voor zingeving en levensbeschouwing. De benadering van levensbeschouwelijk burgerschapsonderwijs kan helpen om burgerschapsvorming zo te ontwikkelen dat

• de identiteit van de school(organisatie) daarin zichtbaar is

• de school actief en bewust bijdraagt aan de identiteitsvorming van alle leerlingen

• de school een samenhangend en doelgericht beleid heeft en daarmee voldoet aan de wettelijke eisen v.w.b. de maatschappelijke opdracht en het leren respectvol om te gaan met diversiteit
• leerkrachten en docenten weten hoe zij bijdragen aan burgerschapsvorming vanuit een persoonlijke levensbeschouwelijke visie en een gedragen schoolidentiteit.

De adviseurs van Verus merken dat vragen over burgerschapsvorming zich rond twee thema’s concentreren.

1. Hoe kun je de burgerschapsopdracht verbinden met de leerlingpopulatie, de identiteitsvorming van de leerlingen en met de levensbeschouwelijke identiteit van je school?
2. Hoe geef je burgerschapsonderwijs op een coherente en planmatige manier vorm, aansluitend bij de verantwoording die je gevraagd wordt?

Er is een groot urgentiegevoel bij scholen op beide thema’s omdat zij de burgerschapsopdracht serieus nemen. Scholen willen graag goed burgerschapsonderwijs vormgeven en bijdragen aan de vorming van jonge mensen.

De drie concrete doelen voor deze leergang zijn dan ook:

1. kennis opdoen over burgerschapsvorming in relatie tot de identiteitsvorming van alle leerlingen: uitgangspunten van levensbeschouwelijke burgerschapsvorming.
2. ervaringen en praktijken delen in het uitwerken van burgerschapsbeleid dat aansluit bij de leerlingpopulatie en context van de school en de drijfveren van de medewerkers.
3. handvatten ontwikkelen om het burgerschapsonderwijs inhoudelijk en procesmatig goed vorm te geven, vanuit een visie op de maatschappelijke opdracht van de school, en de vorming van leerlingen.

Voor coördinatoren burgerschapsvorming in PO en VO

Op grond van onze ervaringen is het meest effectief om deze leergang aan te bieden binnen een academie of als traject binnen een of meer stichtingen. Wanneer je interesse hebt, neem dan contact op met Jacomijn van der Kooij. Samen kunnen we de mogelijkheden verkennen.