Publicatie-
datum:

15 februari 2024

Publicatiedatum: 15 februari 2024
Onderwijs en samenleving Samen leven

Dijkgraaf roept hogescholen en universiteiten op dat het ministerie gezamenlijk met hen wil werken aan meer kansengelijkheid bij de selectie van studenten. “Het kan niet zo zijn dat je wel dezelfde kwalificaties hebt, maar toch meer of minder kans maakt op een plek door factoren als extra training of de mate waarin je beschikt over sociaal en cultuur kapitaal. Werken aan kansengelijkheid is een leerproces. Het is daarom zaak om de beschikbare kennis ook echt te gebruiken. Goed om te zien dat selecterende opleidingen hiermee aan de slag willen. Een andere maatregel voor het verbeteren van de kansengelijkheid is loting, dat we vorig jaar opnieuw mogelijk hebben gemaakt. Steeds meer opleidingen gebruiken loting als selectie-instrument, ik ben blij dat dit instrument voorziet in een behoefte.”

Decentrale selectie

De brief van Dijkgraaf aan de Tweede Kamer is een uitwerking van de Toekomstverkenning naar het stelsel van vervolgonderwijs en wetenschap. Ook reageert Dijkgraaf op een rapport van de onderwijsinspectie, waarin werd geconcludeerd dat bij decentrale selectie onbedoelde effecten als kansenongelijkheid kunnen optreden. Bepaalde groepen studenten maken hier mogelijk minder kans op een plek bij een opleiding die een maximum aantal studenten hanteert. Dit heeft ook gevolgen voor de diversiteit van de studentenpopulatie. Zo is bewezen dat bij een opleiding als Geneeskunde de groep studenten die uiteindelijk de selectie door komt minder divers is geworden, terwijl hier juist grote behoefte is aan artsen met verschillende achtergronden. Dit geldt ook voor veel andere opleidingen.

Het is volgens Dijkgraaf belangrijk dat opleidingen zich bewuster zijn van het risico op bevoordeling. Er is nu meer kennis beschikbaar over de gevolgen van bepaalde selectiecriteria en selectie-instrumenten, en hoe opleidingen hier juist rekening mee kunnen houden. Zo biedt het Handboek Selectie Hoger Onderwijs bruikbare en praktische inzichten voor opleidingen om hun selectieprocedures te ontwerpen en evalueren. Dijkgraaf juicht het toe dat hogescholen en universiteiten met die kennis kritischer naar hun selectieprocedures gaan kijken, deze beter onderbouwen, onderling kennis uitwisselen en elkaar feedback geven. Daarbij vindt hij het belangrijk dat de medezeggenschap betrokken wordt. De kennis van studenten en medewerkers kan helpen het proces aan te scherpen.

Niet-trainbare vaardigheden

Om deze bevoordeling te voorkomen, wordt aangemoedigd om selectie-instrumenten te gebruiken die juist trainbaar zijn. Door meer nadruk te leggen op vaardigheden als communicatie en samenwerking, verkleinen opleidingen het risico op ongewenste effecten. Denk bijvoorbeeld aan een capaciteitentoets op locatie, waarbij toekomstige studenten een samenwerkingsopdracht uitvoering en vervolgens daarop reflecteren. Een andere mogelijkheid om de kansengelijkheid te vergroten is het schrijven van de motivatiebrief op locatie, in plaats van thuis. Thuis krijgt namelijk niet iedere student hier dezelfde hulp voor.

Ook is de minister kritisch op het ‘schaduwonderwijs’. Hiermee doelt hij op bepaalde trainingen als voorbereiding op selectieprocedures. Hiermee worden toekomstige studenten die een training niet kunnen veroorloven, automatisch benadeeld. “Selectie moet gaan om kwaliteiten en vaardigheden van jongeren, niet om de dikte van de portemonnee van ouders.”

Samen leven

Deze pagina is onderdeel van ons domein Samen leven. Verus wil bijdragen aan een vrije, inclusieve en pluriforme samenleving. Nu en in de toekomst. Dit doen we door invulling te geven aan de vrijheid van onderwijs met geïnspireerd goed onderwijs en met oog voor maatschappelijke problemen en kansen.

Verus

Gerelateerde berichten