Publicatie-
datum:

7 februari 2024

Publicatiedatum: 7 februari 2024
Onderwijs en samenleving Samen besturen

1. De kracht van de praktijkklas: ‘Een enorme boost voor zelfvertrouwen van leerlingen’

Het is dinsdagochtend. Het praktijklokaal van Accrete in Steenwijk loopt vol met een groep van acht leerlingen. Deze leerlingen gaan één dagdeel per week volop aan de slag met hun handen. De ene keer in het praktijklokaal, de andere week bij een bedrijf in de omgeving. Initiatiefnemer en leerkracht Harry Bouwman is trots. “Hier zie je kinderen die buiten de ‘norm’ vallen, helemaal opbloeien en hun zelfvertrouwen terugkrijgen.”

In 2017 borrelde bij Harry Bouwman het idee op om een praktijkklas te starten, die is bedoeld voor leerlingen die op school moeite hebben met theorie. Een zogeheten tegenhanger van de plusklas, dat Accrete eveneens faciliteert. De praktijkklas is voor kinderen uit groep 5 tot en met 8, die hoogstwaarschijnlijk na de basisschool uitstromen naar het praktijkonderwijs of vmbo basis. Om hen op de basisschool in hun kracht te zetten, werken zij een dagdeel per week aan praktische opdrachten. De ene week is dat in één van de drie praktijklokalen, waar met hout, metaal en in de keuken wordt gewerkt. De andere week is dat bij een bedrijf in de omgeving: van horeca tot technische bedrijven.

Uit de schulp kruipen

De praktijklokalen zijn uitgerust met werkbanken, gereedschappen en machines plus een professionele horecakeuken. Veel materialen, zoals hout en metaal, worden kosteloos verkregen van bedrijven. Vaak gaat dit om materialen die voor het bedrijf als afval gelden, maar waar de kinderen nog veel mee kunnen doen.

Behalve het leren van praktische vaardigheden, krijgen ook de sociale vaardigheden van deze kinderen een enorme boost tijdens de praktijklessen. Doordat ze zowel zelfstandig als samen aan zaken werken, leren ze omgaan met andere mensen en hun wensen. “Kinderen komen in de praktijkklas helemaal uit hun schulp en je ziet hun zelfvertrouwen en eigenwaarde groeien. Dat is ontzettend mooi om te zien.”

2. Schoolbestuurder Jeanette de Jong: ‘De betekenis van toetsen is veel te zwaar’

Lef tonen door te zeggen: laten we uitgaan van vertrouwen in de onderwijsprofessionals rondom het kind en in methodes in plaats van uitgaan van controle zoals in het huidige systeem. Dat is kort gezegd de filosofie van het manifest Leve het Onderwijs, dat schoolbestuurder Jeanette de Jong van Blosse in Heerhugowaard volop onderschrijft. Dit betekent ook een eigentijdse kijk op toetsen. “De eindtoets is van oorsprong bedoeld om een onderwijsprofessional te ondersteunen, maar is verder gegroeid tot een toets waar je alles vanaf laat hangen. Daarom kijken wij, binnen onze organisatie en met het manifest, graag naar passende alternatieven. En als wij daarbij buiten de lijntjes van de inspectie kleuren, dan doen we dat omdat dit het beste is voor het kind.”

3. ‘Op het vmbo mag je hartstikke trots zijn’

Sem is 16 en zit op het vmbo. In deze aflevering van de podcast Uit de school geklapt stelt hij ontwapenende vragen aan zijn schooldirecteur, Maria van Welie. De podcast is een initiatief van Verus en geeft het podium aan persoonlijke, eerlijke en scherpe gesprekken tussen leerlingen en hun leerkracht, schooldirecteur of bestuurder.

In de podcast maakt Sem zich zorgen over de groter wordende tegenstellingen in de maatschappij. Ook op school ziet hij dat de verschillen tussen ‘hoger’ en ‘lager’ opgeleide leerlingen worden benadrukt. Van Welie, schooldirecteur van het vmbo en praktijkonderwijslocaties van CSG De Goudse Waarden, herkent dit. “Ik zie dit ook gebeuren in mijn eigen school, een vmbo-school. Ik wil hier echt mijn bijdrage aan leveren. Dat mensen zien: dat vmbo is iets om hartstikke trots op te zijn. Daar zitten jonge mensen die straks heel veel kunnen. Dat zou ik heel graag nog willen bereiken. Dat je net zo trots bent om naar het vmbo te gaan, als om naar de havo of het vwo te gaan”, aldus Van Welie.

4. ‘Ik zie kinderen met pijn en emoties, maar tegelijkertijd zijn ze heel krachtig én staan ze dichtbij zichzelf’

In de portrettenreeks Kinderen van het Onderwijs krijgen kinderen die vastlopen in het onderwijs de kans om hun stem te laten horen. Geen alledaagse rapportage, maar een bijzondere reeks portretten met zelfgeschreven verhalen van leerlingen. Op deze manier laat fotografe Iris van ‘t Riet (Iris Valentina) haar licht schijnen op de zwakke plekken van ons schoolsysteem. Wij stelden haar vijf vragen.

5. ‘Je kunt vmbo’ers niet alleen als doeners en gymnasiasten enkel als denkers zien’

Vragen stellen, luisteren naar elkaar, omgaan met verschillende meningen en argumenten kunnen geven: voor elke leerling zijn dit belangrijke vaardigheden om mee te nemen naar het volwassen leven. Toch wordt er nog te weinig aandacht besteed aan filosofie in het vmbo, vindt vakdidacticus en onderzoeker Eva-Anne Le Coultre, werkzaam op de Rijksuniversiteit Groningen. Daarom startte zij het project Filosofie op het vmbo Groningen. “Als je kijkt naar de verschillen tussen tweedejaars gymnasiasten en tweedejaars vmbo’ers op dit gebied, dan zijn de kansen voor deze leerlingen echt niet gelijk.”

6. ‘Grip en controle maakt van onderwijs een productieproces’

Toetsen, toetsen en nog meer toetsen. In de huidige maatschappij wil men alles meetbaar maken, zo ook in het onderwijs. Dat deze gedachtegang niet bevorderlijk is, lijkt steeds meer door te dringen. Toch gaat de weg naar verandering te langzaam, vindt zelfstandig toetsexpert en onderwijsadviseur Karen Heij. Maar er moet nú wel iets gebeuren om het tij te keren. “Het toetscircus gaat ten koste van de motivatie en het plezier van onze leerlingen én leerkrachten.”

Samen besturen

Deze pagina is onderdeel van ons domein Samen besturen. Verus wil randvoorwaarden scheppen voor geïnspireerd goed onderwijs. Dat doen we door betrokken te zijn bij elkaar en samen te verbinden als gemeenschap, met begrip voor de positie van leden die in hun eigen leergemeenschap functioneren. Bestuurlijke vraagstukken lossen we samen op, met hulp van collega-bestuurders of een adviseur.

Verus

Gerelateerde berichten