Publicatie-
datum:

31 januari 2024

Publicatiedatum: 31 januari 2024
Onderwijs en samenleving Samen besturen

1. Hoe het onderwijssysteem kansengelijkheid in de weg zit

In deze aflevering spreekt onderwijsfilosoof Michael Merry over kansen(on)gelijkheid en segregatie in het onderwijs. Volgens hem begint de meeste ongelijkheid al buiten de school: door waar je geboren bent, hoe je opgroeit en waar je talenten liggen. "Wat heeft het voor zin om over gelijke kansen te praten als we vasthouden aan de institutionele onderwijskant: vroege selectie, niveaus en toetsmomenten. Dit vind ik veel oneerlijker."

2. Levensbeschouwing is essentieel voor vorming jongeren

"Mijn studenten geven aan dat ze in hun schooltijd vrijwel nooit gesprekken hadden over wat voor jou belangrijk is in het leven, wat jij meeneemt vanuit je achtergrond en welke visie de school op levensbeschouwing heeft. Dat stuk mag wel weer meer aandacht krijgen." In deze aflevering vertelt hoogleraar Gerdien Bertram-Troost dat wat haar betreft gesprekken in de klas en op school over religie en brede levensbeschouwing weer terug op de onderwijstafel mogen.

3. Hoe het gymnasium juist bijdraagt aan kansengelijkheid

''Om te leren is het heel belangrijk om je veilig en prettig te voelen: een specifiek onderwijsconcept als het gymnasium kan daarin een belangrijke rol spelen. Dit wordt vaak vergeten in de discussie over alle niveaus bij elkaar in een klas zetten", zegt journaliste en schrijver Mirjam Remie. Zij schreef het boek Het gymnasium: het verhaal van een eigengereid schooltype. Alle niveaus bij elkaar kan voor alle leerlingen averechts werken, vindt zij. "Bijvoorbeeld voor kinderen die minder theoretisch zijn aangelegd, maar praktisch heel ver zijn. Voor hen is ook heel fijn dat ze in een groep zitten met gelijkgestemden, in plaats van telkens het laagste cijfer voor bijvoorbeeld Nederlands te hebben."

4. Stel vakmanschap centraal in aanpak lerarentekort

In deze aflevering is Jacquelien Bulterman, onderwijsonderzoeker en auteur van Het lerarentekort: pleidooi voor vakmanschap, te gast. In het gesprek kaart zij aan dat het vakmanschap van leraren niet centraal wordt gesteld, waardoor we er onvoldoende in slagen om beginnende leraren het vakmanschap te leren. Ze geeft aan dat er door de huidige structuur het lerarentekort wordt versterkt en het onderwijs in het slop raakt.

5. Het effect van neoliberaal denken in het onderwijs

Het is voor universitair docent en onderzoeker Bram Mellink confronterend hoe vanzelfsprekend er wordt uitgegaan van concurrentie onder scholen. "Er wordt gedacht dat dit goed is voor scholen, omdat ze dan het beste uit zichzelf halen. Maar je kunt ook omgekeerd denken. Opvoeden en onderwijzen is een gezamenlijke taak. Dat kan beter worden als scholen worden aangemoedigd met elkaar in gesprek te gaan en elkaar van constructieve feedback voorzien."

Vrijheid van onderwijs als vrijheid voor de ontwikkeling van het kind zelf

Vrijheid van onderwijs is een belangrijk goed voor bijzondere scholen om invulling te geven aan hun onderwijs. Theoloog en oud-GroenLinks senator Ruard Ganzevoort wil de vrijheid van onderwijs niet alleen vanuit het perspectief van de school bekijken. Er is wat hem betreft juist ook een ander perspectief nodig: vrijheid van onderwijs als vrijheid om ruimte te geven aan het kind om zichzelf met zijn of haar talenten te ontplooien.

Alle afleveringen van pdcst23 zijn te beluisteren via je favoriete podcast app. Vanaf dit jaar neemt Mark Buck het presentatiestokje in deze podcast over. Hij gaat in gesprek met eigenzinnige denkers en tegendraadse dromers, om op zoek te gaan naar inspirerende voorbeelden op het snijvlak van onderwijs en samenleving. Het eerste gesprek in 2024, met pedagoog Gert Biesta, staat inmiddels online.

Heb je een vraag naar aanleiding van de podcast of een idee voor Mark? Mail deze naar de redactie!

Samen besturen

Deze pagina is onderdeel van ons domein Samen besturen. Verus wil randvoorwaarden scheppen voor geïnspireerd goed onderwijs. Dat doen we door betrokken te zijn bij elkaar en samen te verbinden als gemeenschap, met begrip voor de positie van leden die in hun eigen leergemeenschap functioneren. Bestuurlijke vraagstukken lossen we samen op, met hulp van collega-bestuurders of een adviseur.

Verus

Gerelateerde berichten