Publicatiedatum: 16 augustus 2022

In een democratische samenleving zijn religieuze en levensbeschouwelijke thema’s geen probleem, maar juist super interessant.

  • Wat geef je leerlingen mee over de manier om met levensbeschouwelijke verschillen om te gaan?
  • Hoe kleurt de eigen identiteit van leerlingen en van de school de invulling die je aan burgerschapsonderwijs geeft?
  • Welke levensbeschouwelijke activiteiten en inspiratiebronnen dragen bij aan de vorming tot burger?

Over het programma

Kinderen en jongeren zijn burger vanaf hun geboorte. Ze zijn deel van de samenleving en gaan daarin al verkennend en proberend ook steeds meer een rol spelen, verantwoordelijkheid dragen. De school en de kinderopvang zijn de eerste plekken waar ze zonder hun ouders of verzorgers deel uitmaken van een groter geheel. Ze leren stap voor stap hoe ze zich in deze samenleving kunnen en willen bijdragen, vanuit hun eigenheid en vanuit wat er van hen verwacht wordt.

Hoe je denkt over goed samenleven en over menswording en identiteitsvorming heeft veel te maken met het eigen levensbeschouwelijke vertrekpunt van de school. In de lessen levensbeschouwelijke vorming of godsdienst leren kinderen en jongeren hier over vanuit de visie van de school. Ze maken kennis met verschillende religies en levensbeschouwingen, de verhalen, feesten, gebruiken en godsbeelden. Ze krijgen begrip van existentiële vragen en leren omgaan met verschillen. Dat gebeurt in lessen, vieringen en dagelijkse momenten van overweging of gebed. Dat vormt hen in het burger zijn, en helpt hen om hun eigen identiteit te vormen. Voor een democratische samenleving zijn beide van belang.

Pedagogische en een maatschappelijke opdracht

De school heeft een pedagogische en een maatschappelijke opdracht. Vanuit de vrijheid van onderwijs schrijft de overheid niet voor hoe dat moet, maar stelt er wel kwalitatieve eisen aan. De identiteit van de school, en de daaraan veelal verbonden levensbeschouwelijke traditie zijn een belangrijke bron van inspiratie voor het vormgeven van burgerschapsonderwijs. Maar hoe verbind je die goed aan elkaar zodat zowel levensbeschouwing als burgerschapsvorming in hun kracht worden gezet?

Het programma is opgebouwd vanuit een korte, oproepende start, twee rondes van activiteit in deelsessies en een plenaire reflectie. Uitgangspunt is dat deelnemers zowel komen brengen als halen en dat visie/beleid en praktijk met elkaar verweven zijn en elkaar versterken. Ook is er aandacht voor zowel PO als VO, voor mbo en hoger onderwijs. In de sessies zullen dan ook visie/beleid en praktijk aan elkaar verbonden worden. Tijdens de identiteitsdag is er veel gelegenheid om uit te wisselen en elkaar te ontmoeten.

Programma in het kort

Opening

Spoken word door Elten Kiene

Inleiding

Manuela Kalsky CU rondje

Prof. dr. MANUELA KALSKY verzorgt een prikkelende inleiding. Ze is theologe en was directeur/senior-onderzoeker van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS). Sinds 1 januari 2012 bekleedt ze aan de Vrije Universiteit de Edward Schillebeeckx-leerstoel voor Theologie en Samenleving.

Deelsessies

Twee rondes van deelsessies waarin een vraagstuk wordt verkend en verdiept. Tussen de twee rondes door is er een goed verzorgde lunch.

Een aantal voorbeelden van de deelsessies:

  • Achtergronden van en visie op de relatie tussen levensbeschouwelijke vorming en burgerschapsonderwijs
  • Aannamebeleid en onderwijspraktijk als invulling vrijheid voor onderwijs: een bestuurlijk perspectief
  • Vieringen op een samenwerkingsschool als uitdrukking van levensbeschouwelijk burgerschapsonderwijs
  • Culturele en levensbeschouwelijke verschillen in de school, welke mogelijkheden bieden ze voor burgerschap en levensbeschouwelijke vorming?
  • De stem van leerlingen als onmisbare component voor burgerschap, en ook voor levensbeschouwelijk onderwijs
  • Werken aan burgerschap en levensbeschouwing aan de hand van prentenboeken en jeugdliteratuur
  • De spanning tussen wat de wet op burgerschapsvorming vraagt en het werken vanuit je eigen identiteit en inspiratie
  • Hoe schrijf ik een burgerschapsplan vanuit de eigen visie, voor de school en voor de inspectie?
  • De kracht van muziek in de klas
  • Feesten, verhalen en gebruiken uit verschillende tradities bij burgerschapsonderwijs
  • Levensbeschouwelijke burgerschapsvorming in de praktijk van een christelijke vo-school
  • Burgerschapsvorming met een Bijbelverhaal
  • Levensbeschouwelijke burgerschapsvorming met kunst

Reflectie

We sluiten de dag af met een plenaire reflectie over ‘De spannende relatie tussen levensbeschouwelijke vorming en burgerschapsvorming’ geleid door Manuela Kalsky en een aantal workshopleiders.

Datum

Woensdag 9 november 2022

Tijd

10.00 - 16.00 uur

Locatie

Cultuur- en congrescentrum Antropia
Hoofdstraat 8 (navigeren naar Stationsweg 15B of Oude Stationsweg 13)
Driebergen

Bekijk de routebeschrijving.

Prijs

  • Gratis voor leden
  • Niet-leden 75 euro