U bent hier

“Thuisbezoek zorgt voor betere schoolcarrière”

“Voor een geslaagde schoolcarrière is het heel belangrijk dat ouders betrokken zijn bij hun zoon of dochter. Maar zodra leerlingen starten op het middelbaar onderwijs, verdwijnen ouders vaak snel uit beeld. Thuisbezoek is een laagdrempelige manier om juist dan te investeren in een goede relatie met de ouders. Ze pakken daardoor makkelijker de telefoon als er iets aan de hand is met hun kind, en komen vaker naar school voor oudergesprekken. Thuisbezoek legt de basis voor positieve ouderbetrokkenheid.”

Interview met Tamara Breur, onderwijsteamleider onderbouw aan het Calvijn Juliana, de vmbo-vestiging van CSG Calvijn in Rotterdam-Zuid

Thuisbezoek: alle leerlingen in de eerste klas en latere zij-instromers
Onderwijstype: vmbo

Het Calvijn Juliana is onderdeel van CSG Calvijn, een christelijke scholengemeenschap met vestigingen in Rotterdam en Barendrecht. De vestiging in Rotterdam-Zuid biedt de opleidingen vmbo-tl en -gl aan en onderscheidt zich als thuiswerkvrije school, vertelt onderwijsteamleider Tamara Breur. “Leerlingen beginnen elke schooldag om 8 uur met een huiswerkuur. Dat is vroeg en we vragen de ouders dan ook om hun kinderen op tijd te wekken. Verder vragen we ze om erop te letten dat ze goed ontbijten, dat ze boterhammen meenemen voor de lunch en dat ze hun gymkleren elke week mee naar huis nemen om die te wassen. Dat is hier in Rotterdam-Zuid niet altijd vanzelfsprekend. Zeker de eerste jaren hebben leerlingen de betrokkenheid en steun van hun ouders hard nodig.”

Echte armoede
De leerlingen van het Calvijn Juliana komen vaak uit minder stabiele gezinnen en hebben soms te maken met echte armoede. Dat komt soms pas aan het licht tijdens een thuisbezoek, vertelt Breur. “Zo zal ik nooit het beeld vergeten van een leerling die thuis op een matrasje in de gang moest slapen. De schimmel stond er op de muren.” Die armoede kan een probleem zijn, bijvoorbeeld wanneer een excursie op het programma staat. “Leerlingen gaan verplicht met de fiets op excursie. Als ze geen fiets hebben, kunnen ze er één op school huren voor 2 euro. Als een ouder een leerling ziek meldt op de dag van een excursie, en je weet dat er thuis financiële problemen zijn, dan kun je het gesprek daarover aangaan met de ouders, en samen nadenken over een oplossing. Leerlingen en ouders schamen zich vaak voor armoede, maar binnen een goede relatie kun je alles bespreekbaar maken.”

Ouders zijn positief
De thuisbezoeken vallen ook in de smaak bij de ouders zelf, weet Breur. “Toen pedagoog Mariëtte Lusse [link naar interview met Lusse] promoveerde op ouderbetrokkenheid, deed ze een breed onderzoek onder onze ouders. Die gaven aan dat ze het heel waardevol en prettig vonden dat de mentoren bij hen thuis op bezoek kwamen. Daar, in hun eigen omgeving, voelden ze zich vrij om hun vragen te stellen. De belangrijkste boodschap van de docent tijdens zo’n kennismakingsgesprek is: we moeten de leerling sámen steunen bij de schoolcarrière, daar hebben we u als ouder bij nodig. En neem contact met ons op als er iets aan de hand is, dat doen wij ook. Die boodschap valt goed bij ouders. Ze vinden het prettig dat we duidelijk zijn over wat we van hen verwachten.” 

Thuisbezoek voor iedereen
Op het Calvijn Juliana krijgen alle leerlingen van de eerste klas de mentor thuis op bezoek. Dat heeft een duidelijk voordeel, merkt Breur. “De ouders hebben daardoor niet het gevoel dat je ze komt controleren of dat er iets mis is: de mentor komt gewoon kennismaken.” De thuisbezoeken vinden plaats in de eerste weken van het schooljaar, vóór 1 oktober. Daarna volgt een kennismakingsavond waarbij alle ouders van de klas elkaar ontmoeten. “Verderop in het jaar plannen we nog drie keer een tien-minutengesprek rond de rapporten, en we organiseren thema-ouderavonden over bijvoorbeeld het puberbrein en over social media. De opkomst bij die bijeenkomsten is heel hoog. We merken echt dat thuisbezoek de drempel verlaagt voor oudercontact tijdens de rest van de schoolcarrière.”

Besparen met huiswerkbegeleiding
Mentoren in de brugklas krijgen 75 uur extra voor de thuisbezoeken. Dat is ruim, met drie uur per leerling. Maar waar haalt het Calvijn Juliana de tijd - en het geld - vandaan? Een deel van het antwoord zit in de opzet van de thuiswerkvrije school, legt Breur uit. “De uren die leraren schrijven voor huiswerkbegeleiding, hebben minder gewicht dan uren voor lesgeven. De mentoren beginnen elke dag met een huiswerkuur met hun eigen klas en sluiten drie dagen van de week af met huiswerkbegeleiding. Daardoor bouwen ze tegelijk een goede band op met hun klas. En door die goedkopere uren blijft er meer tijd over voor individuele contactmomenten met de leerlingen en met hun ouders.”

Ook zonder subsidie
Het Calvijn Juliana wint ook tijd door vakken te clusteren. Daardoor kunnen evenveel vakken worden gegeven in minder uren. Verder krijgt de school subsidie van de gemeente Rotterdam, omdat veel leerlingen in zogenaamde ‘armoedeprobleemcalculatiegebieden’ wonen. “Maar die subsidie gaat vooral naar extra lessen Engels en Nederlands. En ook zonder subsidie zullen we de ouders thuis blijven bezoeken. Hun betrokkenheid bij de leerling is zó belangrijk. Als er thuis veel onrust is, zie je vaak dat leerlingen die prima kunnen leren, geen voldoende meer halen en uitstromen. Dat is zonde. Door thuisbezoek zitten we daar meer bovenop. Wij hebben de laatste jaren een slagingspercentage van rond de negentig procent.”

Toch wel spannend
De directie van een andere middelbare school in Rotterdam Zuid raakte enthousiast door de verhalen van Breur en haar collega’s, en wilde ook thuisbezoek gaan organiseren. “Maar dat plan is niet van de grond gekomen, omdat de docenten het toch wel erg spannend vonden om bij de ouders thuis op bezoek te gaan. Rotterdam Zuid bestaat voor een groot deel uit achterstandswijken, met de daarbij behorende problematiek.. Toch heb ik me nooit onveilig gevoeld als ik op thuisbezoek ging. Ik voel me juist heel welkom. Soms zitten ouders niet zo op je te wachten, maar als je uitlegt waarom je langs wilt komen is er niemand die de deur dicht houdt.”

Niet elke docent
Toch stuurt Breur niet elke nieuwe leraar meteen alleen op thuisbezoek. “Docenten geven sowieso eerst een jaar les, voor ze mentor kunnen worden. Sommige collega’s kiezen daarna liever voor mentoraat in de hogere klassen, waar thuisbezoek alleen plaatsvindt bij leerlingen die instromen op onze school. Anderen willen juist graag een eerste klas, omdat ze thuisbezoeken leuk en waardevol vinden. Maar het moet wel bij je passen. Wanneer je thuis op bezoek komt bij de ouders, moet je oprecht geïnteresseerd zijn en stevig in je schoenen staan. Niet iedereen kan dat. Thuisbezoek vraagt wel iets van je als docent.”

Lees meer verhalen over thuisbezoek