U bent hier

VNG-normvergoeding ligt veel lager dan de reële bouwprijzen, zegt de rechter

Bedrijfsvoering
PO

Vorige week publiceerden we een highlight onderwijsrecht over de door de VNG opgegeven prijsbijstelling van de normbedragen voor onderwijshuisvesting. Onze conclusie: Vervangende nieuwbouw wordt steeds onbereikbaarder. De rechter oordeelde vorig jaar al eens dat de VNG-normbedragen veel lager liggen dan reële bouwprijzen.

Mr. Elise Visser-Buizert wijst in de highlight op de bepaling in artikel 102 lid 2 WPO. Daarin staat dat de huisvestingsverordening zodanig wordt vastgesteld dat kan worden voldaan aan de redelijke eisen die het onderwijs aan de huisvesting van scholen in de gemeente stelt. Het is de vraag of met de normvergoeding die de gemeenten verstrekken nog wel voldaan kan worden aan deze redelijke eisen. 

Op dit laatste punt zoomen we deze week verder in, aan de hand van een interessante en duidelijke uitspraak van de Voorzieningenrechter van de rechtbank Zeeland-West-Brabant d.d. 5 november 2015.

Kort geding

Het vonnis betrof een kort geding aangespannen door de winnende inschrijver op een aanbestedingsprocedure voor de bouw van een school tegen de aanbestedende dienst (een gemeente). De gemeente had de aanbestedingsprocedure ingetrokken en opnieuw uitgezet. In deze nieuwe aanbestedingsprocedure eindigde de inschrijver als tweede en ving hij dus bot. Wat was het geval?

VNG normbedrag ontoereikend 

De gemeente was na het openen van de inschrijvingen tot de conclusie gekomen dat zij onvoldoende budget had om de bouw van de school te realiseren. De gemeente had gekozen voor een ontwerp van meer dan gemiddelde kwaliteit en daarnaast nog kwaliteitseisen gesteld, zoals ‘social return’. Alle inschrijvingen lagen ruim boven het (VNG-) normbedrag dat op grond van de huisvestingsverordening beschikbaar was voor de bouw van de school. Dit budget had de gemeente niet in de aanbestedingsstukken bekendgemaakt. In de nieuwe aanbestedingsprocedure had de gemeente diverse bezuinigingen doorgevoerd en het budget iets verhoogd.

Mislukte aanbestedingsprocedure?

Een aanbestedingsprocedure kan als mislukt worden beschouwd omdat deze enkel heeft geleid tot inschrijvingen die uitstijgen boven het beschikbare budget en de zorgvuldige raming van de aanbestedende dienst. De gemeente zou dan inderdaad kunnen besluiten tot een nieuwe aanbestedingsprocedure. De inschrijver bestreed echter dat sprake was van een zorgvuldige raming.

Onzorgvuldige raming

De inschrijver verweet de gemeente dat haar raming van de kosten bij de eerste aanbesteding niet zorgvuldig was en stelt dat de gemeente bij het uitschrijven van de eerste aanbestedingsprocedure moet hebben geweten dat haar budget ontoereikend was voor de bouw van het door de gemeente gekozen ontwerp. 

Hij vond dat de gemeente bij een zorgvuldige raming in plaats van de VNG-tarieven de tarieven van de Stichting Bureau Documentatie Bouwwezen (BNB) had moeten toepassen omdat de tarieven van de VNG niet als reële bouwkosten kunnen worden aangemerkt. Het BNB is een onafhankelijk instituut dat ook indexcijfers produceert, welke afwijken van de indexcijfers die de VNG hanteert.

Oordeel rechter

De Voorzieningenrechter is het eens met de inschrijver. De gemeente had geen zorgvuldige raming gemaakt waardoor het aan haarzelf te wijten was dat de inschrijvingen boven het beschikbare budget uitstegen. De gemeente mocht de inschrijvingen daarom niet onaanvaardbaar verklaren en opnieuw aanbesteden. 

VNG-normbedragen veel lager dan reële bouwprijzen

Deze uitspraak is van belang voor de vraag of de VNG-normbedragen nog wel voldoen aan de redelijke eisen die het onderwijs aan de huisvesting van scholen stelt, omdat de voorzieningenrechter in dit kort geding ook oordeelt: “Bekend verondersteld wordt ook dat de normbedragen van de VNG afwijken van de marktconforme bedragen voor de bouw van een schoolgebouw. [….] De gemeente moet hebben geweten dat haar budget ontoereikend was, omdat het haar bekend moet zijn dat de door VNG vastgestelde bedragen voor bouwprojecten veel lager liggen dan de reële bouwprijzen.”

Bezwaarprocedure

Besluit u bezwaar te maken tegen een beschikking waarin u een normvergoeding is toegekend voor het realiseren van (vervangende) nieuwbouw, omdat u het met dit bedrag echt niet redt, dan kan het vonnis van de voorzieningenrechter bij de onderbouwing van uw standpunt dat het VNG-normbedrag tekort schiet, gebruikt worden. Mr. Elise Visser-Buizert is u bij het voeren van deze procedure graag van dienst.