U bent hier

Gebruik van afbeeldingen op uw site: kijk uit!

Financiën
PO | VO | MBO | HBO | WO

Help! U ontvangt een brief van een advocaat over afbeeldingen die u op uw website heeft geplaatst: inbreuk op het auteursrecht! Of u even de (gepeperde) rekening wilt betalen voor het gebruik van de afbeeldingen. 

Hoe zit dat nu met het gebruik van afbeeldingen voor web en digitale media? 

Het algemene uitgangspunt is dat makers van teksten, beeldmateriaal of muziek of hun rechthebbenden een financiële vergoeding kunnen eisen op het moment dat hun werk wordt verspreid of gekopieerd. 

Voor onderwijsdoeleinden

Als het werk voor onderwijsdoeleinden wordt gebruikt, zonder winstoogmerk, en het is van belang voor het leerplan, dán mag het echter worden gebruikt zonder toestemming. De maker of de rechthebbende behoudt wel het recht om een billijke vergoeding voor het gebruik van het werk te vragen. 

In het onderwijs is deze vergoeding meestal vooraf geregeld, bijvoorbeeld doordat scholen een licentie betalen aan Buma Stemra of doordat een collectieve regeling is getroffen met de Stichting Reprorecht. Met inachtneming van de voorwaarden voor het onderwijs bent u dan vrij om het werk te gebruiken. 

Op de website

In de praktijk gaat het echter regelmatig mis op het moment dat scholen gaan werken met web en digitale media. Er wordt vaak gewerkt vanuit het uitgangspunt dat het auteursrecht ‘wel is geregeld’. Dat is helaas meestal niet zo. Ik licht dit toe:

U bent bezig met het bijwerken en inrichten van de website voor uw school. Bij de aankondiging van een feestelijk uitstapje voor de leerlingen en hun ouders fleurt u het geheel op met afbeeldingen die u van google kopieert. 

Niets aan de hand, denkt u. Totdat er een brief van de advocaat van de rechthebbende op de afbeeldingen op de mat valt: inbreuk op het auteursrecht! Of u even de rekening wilt betalen voor het gebruik van de afbeeldingen. 

Redenen waarom in zo’n geval toch sprake is van inbreuk op het auteursrecht en u zult moeten betalen: 

  1. De voor het onderwijs getroffen regelingen zijn niet van toepassing op het delen van de afbeeldingen omdat de afbeeldingen extern worden aangeboden.
  2. Het delen van de afbeeldingen via web en digitale media heeft bovendien in dit geval géén onderwijsdoeleinde zoals bedoeld in de wet.

Kortom, het is ernstig af te raden om zomaar afbeeldingen van internet te kopiëren voor gebruik via web en digitale media. Er rust nu eenmaal auteursrecht op. Uiteraard is het wel fijn en handig om afbeeldingen van het internet te kunnen gebruiken voor (bijvoorbeeld) de website van uw school. Foto’s zorgen er immers voor dat berichten meer aandacht krijgen. 

Hoe dan wel?

Er zijn gelukkig sites waar u gratis rechtenvrije afbeeldingen kunt downloaden. De makers van deze afbeeldingen hebben toestemming gegeven om die commercieel te gebruiken. Controleer voor gebruik altijd voor de zekerheid de licenties, want er kan natuurlijk iets veranderen. Het maken van een screenshot waaruit blijkt dat de site de afbeeldingen inderdaad rechtenvrij en gratis aanbiedt is een laagdrempelige en handige manier hiervoor.

Voorbeelden van sites waar u gratis rechtenvrije afbeeldingen kunt downloaden, ook voor commercieel gebruik:

  • Pixabay
  • Freeimages
  • Pexels
  • Freepik
  • Freerangestock
  • Unsplash

Nog één tip

Dan nog een belangrijke tip. Denkt u in het verleden gebruik te hebben gemaakt van afbeeldingen waar een auteursrecht op rust, check dan even of de afbeeldingen ook allemaal van de website en digitale media zijn verwijderd. Vaak worden berichten met bijbehorende afbeeldingen op de website gearchiveerd en dan loopt de inbreuk die u maakt op het auteursrecht gewoon door! 

De rekening kan hoog oplopen, tot wel duizenden euro’s. Houdt u er ook rekening mee dat de vordering nog op de mat kan vallen op het moment dat u al lang vergeten bent ooit de betreffende afbeelding te hebben gebruikt. Er zijn organisaties die zich specifiek bezig houden met het afstruinen van het internet op zoek naar dit soort inbreuken. Uw archieven zullen zij niet overslaan. 

Schroom niet om contact met ons op te nemen als u een vordering ontvangt en twijfels heeft over de juistheid of de hoogte ervan. Wij hebben verstand van deze materie en staan u graag bij. 

Met vragen kunt u terecht bij onze juridische helpdesk of bij de auteur van dit stuk, advocaat Josephine Haneveer