U bent hier

Afspiegelingsbeginsel

Bedrijfsvoering | Personeelsbeleid
PO | VO | MBO | HBO

Door de WWZ geldt voor het onderwijs nu ook het afspiegelingsbeginsel.

Formatief ontslag

Voor een formatief ontslag moet u vooraf toestemming vragen aan het UWV. Het UWV hanteert voor het bepalen wie in aanmerking komt voor ontslag het afspiegelingsbeginsel. Per bedrijfsvestiging wordt het personeel per categorie uitwisselbare functies in leeftijdsgroepen ingedeeld, te weten de groepen van 15 tot 25 jaar, van 25 tot 35 jaar, van 35 tot 45 jaar, van 45 tot 55 jaar en van 55 jaar tot AOW.

Leeftijdsopbouw

Vervolgens is het de bedoeling dat de leeftijdsopbouw binnen de categorie uitwisselbare functies voor en na de ontslagen verhoudingsgewijs zoveel mogelijk gelijk blijft. Binnen elke leeftijdscategorie komt de werknemer met het kortste dienstverband als eerste voor ontslag in aanmerking. Als diensttijd telt in beginsel enkel de tijd mee die is gelegen tussen de datum van indiensttreding en de peildatum voor de afspiegeling.

Bij  het afspiegelingsbeginsel spelen begrippen als ‘peildatum’, ‘uitwisselbare functies’ en ‘bedrijfsvestiging’ een belangrijke rol. Aan de hand van onder andere deze criteria, die zijn terug te vinden in de ontslagregeling van het UWV met bijbehorende toelichting, dient elk schoolbestuur te bepalen of afgevloeid moet worden op schoolniveau of bestuursniveau en welke functies als uitwisselbaar dienen te gelden. Belangrijk hierbij is dat een werkgever zijn keuze moet kunnen motiveren. 

Peildatum

Het UWV hanteert als peildatum in beginsel het moment waarop de ontslagvergunning wordt aangevraagd. Het is echter ook toegestaan om de peildatum te stellen op een ander objectiveerbaar moment, mits daar een redelijke grond voor is en de peildatum niet is gelegen voor het moment waarop aan de werknemers te kennis is gegeven dat arbeidsplaatsen komen te vervallen. 

Uitwisselbare functies

Het UWV hanteert het afspiegelingsbeginsel per uitwisselbare categorie personeel. Volgens het UWV zijn uitwisselbare functies, functies die vergelijkbaar zijn voor zover dit de inhoud betreft van de functie, de voor de functie vereiste kennis, vaardigheden en competenties en de tijdelijke of structurele aard van de functie. Daarnaast is van belang of de functies naar niveau en beloning gelijkwaardig zijn.

Bedrijfsvestiging

Uitgangspunt is dat bij afspiegeling wordt uitgegaan van alle uitwisselbare functies binnen de rechtspersoon. Dit kan anders zijn als een rechtspersoon meerdere bedrijfsvestigingen heeft. Het UWV hanteert daarbij de volgende definitie: bedrijfsvestiging is een onderdeel van de onderneming van de werkgever dat in de maatschappij als zelfstandige eenheid te herkennen is en een interne zelfstandige bedrijfsvoering heeft. Bij de beoordeling of hiervan sprake is wordt bijvoorbeeld gekeken naar hoe de vestiging zich naar buiten toe presenteert. Heeft de vestiging een eigen adres? Is de vestiging apart bij de Kamer van Koophandel geregistreerd? Heeft de vestiging een eigen klantenkring, een eigen naam, een eigen website en eigen briefpapier? Ook wordt gekeken of de vestiging intern zelfstandig optreedt. Elementen die hierbij indicatief kunnen zijn, zijn bijvoorbeeld of sprake is van een aparte rechtspersoon, een eigen financiële rapportage, een eigen management, eigen medezeggenschap en of er zelf wordt besloten over de aanname of ontslag van personeel. 

Met vragen kunt u terecht bij onze juridische helpdesk